Kriptoloji, mesajları gizli kurala göre dönüştürme sanatıdır. Klasik şifrelerden bilgisayar kriptolojisine açılan bir kapı. Burada kendi şifre tarifini kurarsın: bir veya birden fazla şifre türünü zincirleyip metni şifreler, sonra aynı zincirle çözebilirsin. Şifreleme çift yönlüdür; TEK yönlü hash fonksiyonları için sağ paneldeki mor Hash Fonksiyonları düğmesine bak.
Aşağıyı okuduktan sonra "Uygulamaya Başla" düğmesine tıkla; bu pencere kapanır ve uygulama açılır.
1Kriptoloji Nedir?
Kriptoloji, şifreleme (mesajı gizleme) ve kriptoanaliz (şifreyi kırma) bilimidir. Jülius Sezar'ın askerî mesajlarından 2. Dünya Savaşı'nın Enigma makinesine, oradan bugünün internet güvenliğine uzanır. Bu uygulama, Algoritma ve Bilişim dersindeki veri güvenliği ve kodlama konularının canlı laboratuvarıdır.
2Ekran Turu
Sol panel: Mesajını yaz, alfabe seç (Türkçe 29 / İngilizce 26). "Şifre Ekle" kartlarıyla zincir kur. En altta hız ve görünüm ayarları.
Orta alan: Üstte seçili şifrenin görseli (Sezar/Enigma çarkı, Vigenère anahtarı, harita…), ortada Harflerin Yolculuğu, altta kırmızı SONUÇ kutusu (Kopyala düğmesiyle).
Sağ panel: ÖRNEKLER kartları, "Bu nedir?" ve tarih kartları, frekans analizi grafiği ve deneme görevleri.
3Adım Adım Kullanım
1. Sol panele mesajı yaz (örn. "GIZLI MESAJ"). Alfabe seç (Türkçe 29 / İngilizce 26).
2. "Şifre Ekle" kartlarından bir tür seç — zincire eklenir. Birden fazla ekleyerek zincirleyebilirsin. Parametreleri (kaydırma, anahtar, çark başlangıcı, harita) zincirdeki kartta ayarla.
3. Üstte Şifrele / Çöz ile mod seç. Sonuç anında belirir; Çalıştır ile harf harf simüle et: her harf sırayla vurgulanır, çark döner, sonuç harf harf dolar.
Şifre Türleri
Sz Sezar: Her harfi k kadar kaydır. Jülius Sezar'ın askerlerine yazdığı şifre. Çarkla görselleştirildi.
Vg Vigenère: Anahtar metin sırayla kaydırma verir; anahtar tekrarlanır. Sezar'ı kıran frekans analizini geçersiz kılar.
En Enigma (Dönen Çark): Her harften sonra çark "adım" kadar döner; aynı harf her seferinde farklı şifrelenir. 2. Dünya Savaşı'nın ünlü makinesinin temel fikri.
Yd Yer Değiştirme: Kendi alfabe haritan. "Karıştır" rastgele harita üretir, ya da elle düzenle.
# ASCII: Karakter ↔ ASCII sayı (A=65). Bilgisayar dünyasının harf kodlama dili.
01 İkili: Karakter ↔ 8-bit ikili (A=01000001). ASCII'nin bilgisayarın gördüğü hali.
Zincirleme Tarifler
Birden fazla şifre ardarda uygulanabilir. Örn. Sezar(+3) → Enigma tek başına Sezar'dan çok daha güçlü. ASCII → İkili klasik şifreyi bilgisayar diline çevirir. Çöz modunda zincir tersine uygulanır.
Frekans Analizi — Şifreler Nasıl Kırılır?
Türkçe'de en sık harfler: A, E, İ, N. Sezar ve Yer Değiştirme gibi tek-alfabeli şifrelerde bu desen korunur — şifreli metnin en sık harfi muhtemelen "A" karşılığıdır. Enigma her harfte çarkı döndürdüğü için frekans desenini düzleştirir; Vigenère de deseni kırar. Sağ panelde giriş/çıkış frekansını karşılaştır.
4Hız ve Görünüm Ayarları
Hız sürgüsü: "Çalıştır" animasyonunda harften harfe geçiş hızı · Şifre çarkını göster: Sezar/Enigma çark görselini açar/kapatır · Frekans analizi: sağ paneldeki giriş/çıkış harf sıklığı grafiğini açar/kapatır.
5Örnekler
Sağ paneldeki ÖRNEKLER kartlarına tıkla: hazır tarif yüklenir — Kıbrıs Harekâtı ("Ayşe tatile çıksın", Sezar +3), Anahtarlı Mesaj (Vigenère), Enigma Çarkı, Karışık Alfabe, Bilgisayar Dili (ASCII→İkili), İki Kat Koruma (Sezar+7 → Enigma). Yükle, zinciri söküp incele, parametrelerle oyna; sonra kendi tarifini kur.
6Kaydet, Yükle & PDF
JSON Kaydet: çalışmanı dosya olarak indirir · JSON Yükle: kaydettiğin veya dışarıdan aldığın bir projeyi açar · PDF: tuvaldeki tasarımın çıktısını alır (yazdırma penceresinden 'PDF olarak kaydet'i seç).
7Görevler
"EBA" mesajını Sezar +5 ile şifrele, sonra çöz. Eşit mi? · Aynı metni Sezar ve Enigma ile şifrele, frekans grafiklerini karşılaştır — hangisi deseni düzleştirdi? · "AAAA" yaz, Enigma ile şifrele: dört A dört farklı harf oldu mu? · "Sezar +3 → Enigma" zinciri kur; sıra önemli mi? (Enigma → Sezar +3 dene.) · ASCII → İkili zinciri: "A" → 8 bit. · Yer Değiştirme + Karıştır; frekans deseni korunuyor mu? · One-Time Pad: Vigenère anahtarını mesaj uzunluğunda yap. Teorik olarak kırılamaz!